Persbericht Stichting Megastallen Nee Lage Mierde.

Persbericht 25-01-2010

Het autistische discours rondom het LOG Hulsel-Bladel

Door Harry Jacobs
Bestuurslid Megastallen Nee Lage Mierde
ex-wethouder Reusel de Mierden

Stap voor stap is de gemeente Reusel de Mierden samen met de provincie Noord-Brabant bezig met het maken van plannen voor het Landbouw-Ontwikkelings-Gebied (LOG) Hulsel-Bladel. De gemeente en provincie vinden het concept interessant, maar er zijn binnen en buiten onze gemeente ook organisaties en burgers die het LOG liever niet zien komen. Hele buurten zijn er door ontwricht geraakt en bij een aantal burgers vindt die ontwrichting zelfs plaats in familieverband. Hieruit blijkt maar weer dat de samenleving ongelooflijk complex en fragiel is. De politiek banjert er vaak met zevenmijlslaarsen rechtlijnig doorheen; het is zus of het is zo. Beleidsmakers zouden hun plannen dan ook niet alleen moeten baseren op economische of planologische aspecten, maar ook de gevolgen moeten doordenken die deze plannen hebben voor het gedrag van en de relaties tussen mensen.

In dit artikel stelt ondergetekende zich de vraag hoe bestuurders beter kunnen omgaan met besluitvorming vóór die escaleert. Kortom wat kunnen we leren van de achter ons liggende periode m.b.t. de besluitvorming rondom het LOG Hulsel-Bladel?

Wat opvalt in het besluitvormingsproces rondom het LOG Hulsel-Bladel is dat de spanningen tussen de belevingswereld van de verantwoordelijk wethouder en de omwonenden relatief laat in het proces naar boven kwamen. In eerste instantie is de gemeente voortvarend aan de slag gegaan met de gebiedsvisie en met de vraag van de ondernemers of en hoe hun initiatief was in te passen binnen de gemeentegrenzen en het reconstructiebeleid. Burgers waren in een eerder stadium al wel eens uitgenodigd op een algemene informatieavond, maar toen had het plan voor hen nog geen betekenis en voelden ze zich niet betrokken. Pas op het moment dat de plannen concreet werden, groeide de betrokkenheid en het protest. Het LOG Hulsel-Bladel heeft dan ook al tot veel maatschappelijk onrust en protesten geleid. Tijdens de informatieavond in Netersel van 24 november jl. liepen de emoties hoog op. Iedereen was verrast door de felheid en grootschaligheid van de protesten. Verschillende belevingswerelden gingen op deze informatieavond met elkaar in discussie en men had al snel het gevoel dat men niet gehoord en begrepen werd. Er ontstonden bepaalde actie en reactie patronen die uitmonden in allerlei wederzijdse verwijten. Verwijten die onder één noemer te vangen zijn; ‘ze willen toch niet luisteren!’. Er ontstond wantrouwen. De kloof tussen beleidsmakers van het LOG-Hulsel-Bladel en de praktijk werd steeds groter. Zorgelijk is dat de verantwoordelijk wethouder het hierbij laat. Hij fixeert zich momenteel op het “door drukken” van het bestaande beleid rondom het LOG-Hulsel-Bladel en geeft geen ruimte om reflectie in te bouwen. We kunnen dit gedrag van de wethouder typeren als een ‘autistische reactie’, waardoor spanningen nog hoger oplopen. De gevolgen zijn immers dat niemand zich erkend voelt, waardoor het risico reëel is dat er een spiraal van wantrouwen gaat ontstaan waarbij volharding in het eigen gelijk een doel op zich wordt, alle informatie negatief wordt beoordeeld en de trein gewoon doordendert. De eerste signalen zijn daarvoor al aanwezig.

Uit discussies en publicaties is gebleken dat het beeld dat omwonenden van het LOG schetsen veel gedifferentieerder is dan dat van de wethouder en in mindere mate ook dat van de sectorvertegenwoordigers. De verantwoordelijk wethouder van de gemeente Reusel de Mierden en ook wel de sector-vertegenwoordigers verantwoorden de beleidsuitgangspunten rondom het LOG Hulsel-Bladel sterk vanuit economische en planologische doelstellingen. Omwonenden daarentegen redeneren vanuit mogelijke gezondheidsrisico’s van fijnstof en MRSA (de ziekenhuisbacterie), de aantasting van het karakter van het landelijk gebied door een dergelijke grootschalige onderneming, de (stank)overlast en toename van verkeer(sonveiligheid). Een ander belangrijk punt waardoor de kloof ontstaat is dat het LOG gebaseerd is op een regionaal niveau perspectief, terwijl dit lokaal moet worden ingevuld. Het is de vraag of dit soort verstrekkende besluitvormingsprocessen op gemeenteniveau moeten plaatsvinden. Van lokale bestuurders wordt in de besluitvorming rondom het LOG verwacht dat zij zich met gebiedsoverstijgende belangen bezig houden, terwijl op lokale schaal de nadelige effecten worden ervaren. Burgers verwachten dat de wethouder hun directe belangen behartigd en hanteren daarbij vaak een ander schaalperspectief. Kortom zij willen gecompenseerd worden in hun directe leefomgeving en niet op 40 km afstand.

Voor het welslagen van het beleid rondom het LOG Hulsel-Bladel is maatschappelijke steun, draagvlak en vertrouwen cruciaal. Er moet dan ook een dialoog ontstaan tussen de verantwoordelijk wethouder en de direct belanghebbenden. Vertrouwen bouwen is niet zich in zijn schulp terug trekken zoals onze verantwoordelijk wethouder doet, maar juist de communicatie herstellen en inzicht verwerven in de achtergrond van de belanghebbenden en de sociale context waarbinnen de ontwikkeling van het LOG zich voordoet. Kennis over de wijze waarop het vertrouwen van de burger wordt gewonnen en verloren tijdens een besluitvormingsproces is essentieel in beleidsontwikkeling. Het nu eenmaal een gegeven dat wanneer het maatschappelijke vertrouwen niet bij voorbaat aanwezig is, het verwerven van draagvlak een ingewikkelde zaak wordt; zeker wanneer die weerstand afkomstig is van direct betrokken burgers. Wanneer burgers eenmaal de weg van wantrouwen hebben ingeslagen is het moeilijk om terug te keren. Als de wethouder het vertrouwen wil winnen van burgers rondom de beleidsuitgangspunten van het LOG Hulsel-Bladel, zal hij in zijn argumentaties en handelingen zoveel mogelijk bij de belevingswereld van betrokken burgers moeten aansluiten. Hij zal antwoorden moeten hebben op mogelijke gezondheidsrisico’s, de economische duurzaamheid van de intensieve veehouderij, de aantasting van het karakter van het landelijk gebied door een dergelijke grootschalige onderneming, de (stank)overlast en toename van verkeer(sonveiligheid).

De verantwoordelijk wethouder zou daarom serieus moeten overwegen om zich zo spoedig mogelijk te verdiepen in de belevingswereld van de achterban van “Stichting Megastallen Nee Lage Mierde”, de “werkgroep LOG Hulsel-Bladel” en “Varkensinvasie, mooi niet” en met hen in gesprek moeten gaan. Nu zitten we opgescheept met een wethouder die een beeld laat ontstaan dat hij zijn huiswerk niet doet, niets wil leren, zo doof is als een kwartel en denkt dat wereld om hem draait. Mogelijk dat we na de verkiezingen een kind deze functie kunnen laten vervullen. Die kunnen we tenminste nog in de hoek zetten en strafwerk geven.

Harry Jacobs